လိုအပ္လာေသာ အီးက်ဴ

ယေန႔ေခတ္လုပ္ငန္းမ်ား စီမံခန္႔ခဲြမႈ၊အခ်င္းခ်င္းပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္လုပ္ကိုင္မႈတြင္အီးက်ဴ (Emotional Intelligence/Emotional Quotient-EQ)ကို အေလးထားေျပာဆိုလာခဲ့သည္။ လုပ္ငန္းတြင္ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ေနေသာမန္ေနဂ်ာမ်ားႏွင့္ ၀န္ထမ္းမ်ားအားလုံး၌ အီးက်ဴရွိေနေရး အေရးႀကီးသည္။

အီးက်ဴဆိုတာဘာလဲ

အီးက်ဴ(Emotional Intelligence)ဆိုသည္မွာ လူတစ္ဦးခ်င္းအျပဳအမူႏွင့္ တံု႔ျပန္မႈဆိုင္ရာအရည္အေသြးတစ္ရပ္ျဖစ္ၿပီး၊ ၁၉၉၅ ခုႏွစ္က ဒန္နီရယ္လ္ဂိုးလ္မန္း(Daniel Goleman)ေရးသည့္ Emotional Intelligence စာအုပ္ေၾကာင့္ ထင္ရွားလာခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

မူလကတည္းက အီးက်ဴႏွင့္ဆုိင္ေသာ သီ၀ရီမ်ားရွိေနခဲ့ၿပီျဖစ္သည္။ ၁၉၇၀ျပည့္ႏွစ္ႏွင့္ ၁၉၈၀ျပည့္လြန္ႏွစ္မ်ားအတြင္း ဟားဗတ္တကၠသိုလ္မွ စိတ္ပညာရွင္ ေဟာင္း၀ပ္ဂါနာ(Howard Gardner) ေယးလ္တကၠသိုလ္မွ စိတ္ပညာရွင္ ပီတာဆလိုေဗး(Peter Salovey)ႏွင့္ နယူးဟမ္႐ႈိင္းယားမွ စိတ္ပညာရွင္ ဂၽြန္ေမယာ(John Mayer)တို႔၏ ထုတ္ေဖာ္ေရးသားမႈမ်ား ရွိခဲ့ၿပီးျဖစ္သည္။

လုပ္ငန္း၊ အဖဲြ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ ယင္းတို႔ရွိလူမ်ား ဖံြ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးတြင္ အီးက်ဴကအေရးပါေနသည္။ လူအမ်ား၏အျပဳအမူ၊ သေဘာထား၊ စီမံခန္႔ခဲြမႈပုံစံ၊ ဆက္ဆံေရး၊ အရည္အေသြးတို႔ကို အီးက်ဴျဖင့္ နားလည္ႏုိင္စြမ္း၊ အကဲျဖတ္ႏုိင္စြမ္းရွိသည္။ ဖံြ႕ၿဖိဳးၿပီးႏုိင္ငံမ်ားတြင္ေတာ့ ၀န္ထမ္းသစ္ေခၚရာတြင္ပင္ အီးက်ဴကိုစစ္ေဆးၿပီးမွ ေခၚၾကသည္။ စီမံခန္႔ခဲြေရးဆုိင္ရာ ရာထူးမ်ားတုိး ေပးရာတြင္လည္း အီးက်ဴကို စဥ္းစားသည္။

အီးက်ဴေခတ္တြင္ အိုင္က်ဴ(Intelligent Quotient)ကို ေဘာင္က်ဥ္းလြန္းသည္ဟု ခံစားလာၾကသည္။ ေအာင္ျမင္မႈဆီသို႔ သြားရာတြင္ အုိင္က်ဴထက္ပိုမိုႀကီးက်ယ္ေသာ အီးက်ဴကိုေျပာလာၾကသည္။အုိင္က်ဴက ဉာဏ္ရည္ေလာက္သာေျပာၿပီး အျပဳအမူႏွင့္ ခံစား တံု႔ျပန္မႈကို လ်စ္လ်ဴ႐ႈထားသည္။

စြယ္ေတာ္အီးက်ဴ

အီးက်ဴအေၾကာင္းေျပာလွ်င္ စြယ္ေတာ္ရြက္လိုႏွစ္ပိုင္းေျပာရသည္။ ႏွစ္လႊာေပါင္းမွတစ္ရြက္ျဖစ္ေသာ စြယ္ေတာ္ရြက္လိုျဖစ္သည္။ တစ္ ပိုင္းက ကိုယ္၊ တစ္ပိုင္းက သူမ်ားျဖစ္သည္။ ကိုယ့္အေၾကာင္းကိုယ္ ပိုင္ပိုင္ႏုိင္ႏုိင္နားလည္ျခင္း၊ ကိုယ့္ရည္မွန္းခ်က္၊ ကိုယ့္အနာဂတ္၊ ကိုယ့္ပန္းတုိင္၊ ကိုယ့္အျပဳအမူႏွင့္ ကိုယ့္တုန္႔ျပန္မႈတို႔ကို ေသေသခ်ာခ်ာသိျခင္းႏွင့္ တစ္ခ်ိန္တည္းတြင္ တစ္ပါးသူတို႔၏ခံစားခ်က္ကို နားလည္ေပးျခင္းျဖစ္သည္။

စာနာနားလည္ေပးျခင္းႏွင့္ တစ္ပါးသူေျပာသည္ကို အာ႐ုံစိုက္နားေထာင္ေပးျခင္းသည္ အီးက်ဴအရည္အခ်င္းတစ္ရပ္ျဖစ္သည္။ အီးက်ဴျမင့္လာလွ်င္ မလုံၿခံဳမႈေလ်ာ့လာၿပီး၊ ပိုမိုပြင့္လင္းလြတ္လပ္လာသည္။ တစ္ပါးသူခံစားေနရေသာ ဒုကၡ၊ သုခမ်ားကို ခံစားေပးျခင္း သည္လည္း အီးက်ဴျဖစ္သည္။ တခ်ဳိ႕က တစ္ပါးသူ၏ေအာင္ျမင္မႈ၊ ေပ်ာ္ရႊင္မႈမ်ားကို လုိက္ပါခံစားႏုိင္ေသာ္လည္း က်႐ႈံးမႈ၊ ေဘးဒုကၡ က်ေရာက္မႈတို႔တြင္ လုိက္ပါခံစားျခင္းမျပဳႏုိင္ေတာ့ေပ။

စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို ေလာကက်င့္၀တ္၊ စီးပြားေရးက်င့္၀တ္မ်ားႏွင့္အညီ ေဆာင္ရြက္ျခင္း၊ လုပ္ငန္းပတ္၀န္းက်င္ႏွင့္ လူမႈပတ္၀န္းက်င္အက်ဳိးကို ျပန္လည္ေပးဆပ္ေဆာင္ရြက္ေပးျခင္းတုိ႔သည္ အီးက်ဴျမင့္မားေသာလုပ္ငန္းတို႔၏လုပ္ရပ္ျဖစ္သည္။

အီးက်ဴ၏အႏွစ္ခ်ဳပ္ကိုဆိုရေသာ္ မိမိႏွင့္သူတစ္ပါး(အတၱ-ပရ) ႏွစ္ဖက္အက်ဳိးမွ်မွ်တတ ေဆာင္ရြက္ျခင္းျဖစ္သည္။ စာနာျခင္းျဖင့္ သြားသည္။ ႏွစ္ဖက္စလုံးအဆင္ေျပျခင္း၊ တုိးတက္ျခင္း၊ ႀကီးပြားျခင္းျဖင့္ မိမိႏွင့္မိမိပတ္၀န္းက်င္အက်ဳိး၊ အမ်ားအက်ဳိး၊ ေလာကအက်ဳိးအထိ အီးက်ဴကသြားသည္။

အီးက်ဴတည္ေဆာက္ျခင္း

စာအုပ္ေရးသူ ဂိုးလ္မန္းက အီးက်ဴတည္ေဆာက္ျခင္းတြင္ လမ္းေၾကာင္းငါးေၾကာင္းျဖင့္သြားေၾကာင္းေျပာသည္။

(၁) ကိုယ့္ခံစားခ်က္ကို သိျခင္း
(၂) ကိုယ့္ခံစားခ်က္ကို ထိန္းခ်ဳပ္စီမံျခင္း
(၃) ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ အားေပးေထာက္ခံျခင္း
(၄) တျခားလူ(တစ္ပါးသူ)တို႔၏ ခံစားခ်က္ကို အသိအမွတ္ျပဳျခင္း၊ နားလည္ေပးျခင္း
(၅) တျခားလူတို႔၏ ခံစားခ်က္ကို မိမိခံစားခ်က္ႏွင့္အၿပိဳင္ ညိႇႏႈိင္းထိန္းခ်ဳပ္စီမံျခင္း(၀ါ)ႏွစ္ဖက္ဆက္ဆံေရးကို သူႏုိင္၊ ကိုယ္ႏုိင္ (ႏွစ္ဖက္လုံးအဆင္ေျပ)ျဖစ္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ျခင္းတို႔ျဖစ္သည္။

အဆုိပါအခ်က္ငါးခ်က္ကို တျဖည္းျဖည္းခ်င္း ေအာင္ျမင္စြာ ျဖည့္ဆည္းႏုိင္ၿပီဆိုလွ်င္ မိမိကိုယ္တုိင္ႏွင့္ အဖဲြ႕အစည္းတြင္းရွိ ဖိအာမ်ားကိုေလွ်ာ့ခ်ႏုိင္လာသည္။ ပဋိပကၡမ်ားကို ေလ်ာ့နည္းေစသည္။ လုပ္ငန္းခြင္ရွိ ၀န္ထမ္းအခ်င္းခ်င္းၾကား နားလည္မႈမ်ားတုိးပြားလာၿပီး၊ ဆက္ဆံေရးတိုးတက္ေကာင္းမြန္လာသည္။ အဖဲြ႕အစည္း၏ တည္ၿငိမ္မႈ၊ ေျပာင္းလြယ္ျပင္လြယ္ရွိမႈႏွင့္ တုိးတက္မႈကို ရရွိသည္။

အီးက်ဴဘယ္ေလာက္အေရးႀကီးသလဲ

အီးက်ဴအေရးႀကီးေၾကာင္း သုေတသနတစ္ခုရွိသည္။ အေမရိကတြင္ ျပဳလုပ္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ပါရဂူဘဲြ႕ရ ၈၀ ကို ဘဲြ႕လြန္ေက်ာင္းသားမ်ားဘ၀(၁၉၅၀ျပည့္ႏွစ္မ်ားက)တြင္ အုိင္က်ဴေမးခြန္းမ်ား၊ ကိုယ္ရည္ေသြးေမးခြန္းမ်ား ေမးခဲ့သည္။ ေနာက္ထပ္ႏွစ္ေပါင္း ၄၀ အၾကာ(၎င္းတို႔အသက္၇၀အရြယ္) အလြန္နာမည္ေက်ာ္ၾကားေနရာသူမ်ား ျဖစ္လာခ်ိန္တြင္ ၎တို႔ကို ျပဳလုပ္ထားခဲ့ေသာ ကိုယ္ေရးရာဇ၀င္၊ အုိင္က်ဴအမွတ္ႏွင့္ ကိုယ္ရည္ကိုယ္ေသြးမ်ားႏွင့္ ျပန္လည္တုိက္ဆုိင္ကာ စစ္ေဆးခဲ့သည္။

ထိုစစ္ေဆးမႈအရ သိရွိခဲ့ရသည္မွာ လူမႈဆက္ဆံေရးႏွင့္ စိတ္ခံစားမႈဆုိင္ရာအရည္အေသြးမ်ားက အုိင္က်ဴအရည္အေသြးထက္ ေလးဆပိုတာသြားကာ အေထာက္အကူျပဳခဲ့ေၾကာင္း ေတြ႕ရွိခဲ့သည္။ တန္း၀င္ပညာရွင္တစ္ေယာက္အျဖစ္ ဂုဏ္သိကၡာရွိစြာ ေအာင္ျမင္ခဲ့ျခင္းမွာ အုိင္က်ဴထက္ အီးက်ဴေပၚတြင္ ပို၍တည္မွီခဲ့ေၾကာင္း(ေတြ႕ရွိခဲ့ရသည္ဟု) အေျဖထြက္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

အသစ္မဟုတ္ေသာ အီးက်ဴ

တကယ္ေတာ့ အီးက်ဴမွာ အသစ္မဟုတ္၊ ျမန္မာယဥ္ေက်းမႈလာ နာယကဂုဏ္ေျခာက္ပါးတြင္လည္း ပါရွိၿပီးျဖစ္ေနသည္။ ထႂကြ၊ ႏိုးၾကား၊ သနား၊ သည္းခံ၊ ေ၀ဖန္၊ ေထာက္႐ႈ ဤေျခာက္ခုဟုဆုိသည့္အထဲတြင္ သနားျခင္း၊သည္းခံျခင္း၊ ေထာက္႐ႈျခင္း စသည္တို႔သည္ အီးက်ဴအရည္အေသြးမ်ားျဖစ္သည္။

ႀကီးသူကို ႐ိုေသ၊ ရြယ္တူကို ေလးစား၊ ငယ္သူကို သနားဟုဆုိသည့္ ျမန္မာ့လူမႈဆက္ဆံေရးတြင္လည္း အီးက်ဴစံရည္စံေသြးမ်ား ပါ၀င္ေနျပန္သည္။ လူတစ္ဦးခ်င္း၏ ယုံၾကည္ခ်က္၊ ခံယူခ်က္၊ စိတ္ခံစားမႈတံု႔ျပန္ခ်က္တို႔သည္ ၎တို႔လုပ္ ေဆာင္ခ်က္ေအာင္ျမင္ေရးႏွင့္ ၎ပါ၀င္ေနေသာအဖဲြ႕အစည္းေအာင္ျမင္မႈတြင္ အခရာက်ေနသည္။

ဆိုရေသာ္ ေျပာင္းလဲမႈမ်ား အခ်ိန္ႏွင့္အမွ်ရွိေနေသာ ယေန႔ကမၻာတြင္အီးက်ဴမွာ မရွိမျဖစ္အေရးပါလာၿပီး၊ ယင္းမွာ မိမိ၊ မိမိပါ၀င္ေနေသာအဖဲြ႕အစည္းႏွင့္ မိမိပတ္၀န္းက်င္ဖံြ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးတြင္ အေကာင္းဆုံးအသုံးခ်ရမည့္ အရည္အေသြး မ်ားျဖစ္ပါေၾကာင္း တင္ျပရပါသည္။ ။

၂၀၀၈ ခုႏွစ္၊ စက္တင္ဘာလ ၄ ရက္။